Jest szansa, by tandeta zniknęła ze straganów z pamiątkami

“Domy. Duchy”, “Zakopiny” i “Grań Giewontu” być może niebawem zastąpią proce, miecze i ciupaski z Azji na zakopiańskich Krupówkach. Znamy laureatów konkursu na projekt pamiątki z Zakopanego. Zgłoszono aż 293 projekty!

„Domy. Duchy”, projekt-manifest autorstwa Łukasza Leśniaka zdobył pierwszą nagrodę w organizowanego przez Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem konkursu na projekt pamiątki z Zakopanego. „Zakopiny” zaprojektowane przez duet Anna Libera i Jan Strumiłło zdobyły drugie miejsce, a trzecia nagroda przypadła w udziale Joannie Makowskiej-Surowiec za projekt „Grań Giewontu”.

Przypomnijmy, organizowany przez Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem konkurs na zaprojektowanie pamiątki z Zakopanego skierowano do projektantów, rzemieślników, artystów i miłośników Podhala oraz tatrzańskiej symboliki. Ideą konkursu było wyłonienie oficjalnej, oryginalnej i dobrze zaprojektowanej pamiątki z Zakopanego. Takiej która nawiąże do podhalańskiej tradycji, kultury, a także przyrody.

– Otrzymaliśmy niemal 300 prac przesłanych przez osoby z całej Polski. Jesteśmy bardzo pozytywnie zaskoczeni tym ogromnym odzewem na nasz konkurs. Wśród zgłaszających projekty byli zarówno profesjonalni projektanci, studenci wzornictwa, artyści czy rzemieślnicy z Podhala – mówi Anna Wende-Surmiak, dyrektor Muzeum Tatrzańskiego im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem.

NAGRODY GŁÓWNE:

I miejsce nagroda w wysokości 10 000 zł

„Domy. Duchy”; autor: Łukasz Leśniak – To projekt manifest, który idealnie wpisuje się w ideę stojącą u źródła ogłoszenia przez Muzeum Tatrzańskie konkursu na pamiątkę z Zakopanego, czyli krytycznego spojrzenia na otaczającą nas rzeczywistość oraz poszanowania tradycji i kultury regionu. „Domy. Duchy” to zestaw świec dekoracyjnych inspirowanych niszczejącymi, zabytkowymi domami Zakopanego. Projekt jest sprzeciwem wobec niszczeniu zabytków w Zakopanem, a co za tym idzie pamięci o przeszłości miasta. „Domy. Duchy” niosą mocny, ale przede wszystkim jednoznaczny przekaz – niszczenie zabytków i zmienianie ich w nijakie budynki powoduje usuwanie z tkanki miejskiej elementu, który nadał mu charakter. Bardzo rzadko się zdarza, nawet w krytycznym projektowaniu, żeby się udało tak klarownie wydestylować ideę i zamknąć ją w obiekcie. Historia designu zna w zasadzie przede wszystkim przypadki kiedy to się nie udaje. Jesteśmy przekonani, że jest to projekt, który przejdzie do historii wzornictwa. „Domy. Duchy” wymuszają na odbiorcy refleksję stawiając go przed wyborem – czy zostawi pamiątkę w formie estetycznej woskowej figury i będzie mógł długo wspominać wizytę w mieście czy je spali i zapomni. Autor wyraża nadzieję, że figury pozostaną w takiej formie jak je zaprojektował, tak samo jak wyraża nadzieję, że w Zakopanem przetrwają zabytki i miasto zachowa swój charakter. Pod czym podpisują się zarówno jurorzy jak i organizator konkursu.

II miejsce nagroda w wysokości 5 000 zł – „Zakopiny”, autor: Anna Libera i Jan Strumiłło – Autorzy projektu sami określili je jako modny drobiazg. I właśnie modny charakter i niewielka forma sprawiają, że Zakopiny mogą stać się pamiątką idealną. Mogą być noszone przez osoby w każdym wieku jako ozdoba, czy swoista odznaka za sprawności zdobyte w górach. Przypięte do plecaka zabieranego na tatrzańską wędrówkę manifestować będą przywiązanie do tutejszej tradycji i kultury. Autorzy projektu stworzyli zestaw 8 przypinek przedstawiających tańce zbójnickie inspirowane twórczością Zofii Stryjeńskiej i dwa niedźwiedzie: biały – znany powszechnie z Krupówek i brunatny – postrach górskich wycieczek. Mimo trudnej techniki projekty świetnie oddają ruch i można w nich odnaleźć prawdziwie zakopiański klimat.

III miejsce nagroda w wysokości 3 000 zł – „Grań Giewontu”, autor: Joanna Makowska-Surowiec – To projekt podchodzący do tematu pamiątki w zupełnie nowy i zaskakujący sposób. Zasłony znajdziemy na wielu stoiskach w Zakopanem. Turyści chętnie sięgają po nie, jako po ładną rzecz związaną z lokalną tradycją, którą chcą mieć w swoim domu. „Grań Giewontu” nadaje zwykłemu, używanemu przez każdego elementowi wystroju wnętrza, zupełnie nowy emocjonalny, pozafizyczny wymiar. „Grań Giewontu” to pamiątka zarówno praktyczna jak i symboliczna. Odwołuje się do tego, z czym każdy turysta ma do czynienia, czego pragnie wyjeżdżając do Zakopanego – widoku z okna na góry. „Grań Giewontu” jest widokiem z okna, który zostaje na zawsze. Jednocześnie wymaga od odbiorcy interakcji, uruchomienia wyobraźni. Grań Giewontu pojawia się i znika. Zasłona powieszona w oknie tworzy panoramę gór. Pamiątką staje się przestrzeń pusta, zasugerowana przez odciętą grań Giewontu. Zasłona, na którą czasami spojrzymy i przeniesiemy się do chwil spędzonych na Podhalu. Powietrzna grań to miejsce, gdzie pozostają wspomnienia. Elementy wykończeniowe wykorzystują podhalańską tradycję i symbolikę – gruba taśma jest nawiązaniem do pięknego, surowego wystroju chaty góralskiej. Ręcznie haftowane krzyżyki nawiązują do tradycji haftu na Podhalu. Tym samym Grań Podhala staje się wyjątkowym projektem łączącym tradycję z nowoczesnym projektowaniem.

Zgłoszenia konkursowe oceniało jury w składzie: Jarosław Hulbój, Paweł Jasiewicz, Anna Kozak, Tomek Rygalik, Marcin Rząsa i Anna Wende-Surmiak, Bogna Świątkowska. Organizatorem konkursu jest obchodzące w tym roku 130-lecie istnienia Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem.

źródło: Muzeum Tatrzańskie